Er is niks mis met een beetje stress en spanning. Sterker nog; de meeste van ons hebben enige spanning en uitdaging nodig om goed en lekker te functioneren. Maar wat als je klachten gaat ervaren.. als je bijvoorbeeld prikkelbaar wordt, niet goed meer kan slapen, en/of het contact met je (werk)plezier beetje bij beetje dreigt te gaan verliezen?

Toenemende burn-out klachten

Maarliefst 1 op de 5 mensen in Nederland ervaart vandaag de dag burn-out klachten! Hoe komt het toch, dat steeds meer mensen deze klachten ervaren?

In deze tijdsgeest volgen veranderingen elkaar snel op. We verbeteren en veranderen continu. Al het ‘nieuwe’ vraagt erom met energie te worden welkom geheten: we willen door, versnellen en ons steeds meer onderscheiden. Nieuwe inzichten volgen elkaar  snel op. In de run om mee te doen lijken we voorbij te gaan aan een aantal essentiële zaken. We zijn haast altijd alert en denken veel na: de meeste tijd spenderen we in ons hoofd. We hebben geleerd overal kansen te zien en kunnen tegenwoordig ook altijd en overal werken. Flexibiliteit vinden we belangrijk en dus nemen we het nodige van elkaars werk over. Het risico om daarmee het zicht op onze eigen plek en het contact met onze passie(s) kwijt te raken, ligt meer dan ooit op de loer..

De symptomen en waarom je denkt dat het jou niet gaat overkomen… 

Burn-Out klachten ontstaan echter niet zomaar na een poosje hard werken. Na jarenlange opgebouwde spanning ontstaan de symptomen. We raken emotioneel uitgeput, gaan meer afstand nemen en ontwikkelen geleidelijk steeds grotere twijfels over ons eigen kunnen. Uiteindelijk grijpt, bij een werkelijke burn-out, ons lichaam in en blijken we zowel fysiek als mentaal opgebrand en tot vrijwel niets meer in staat.

Hoewel de Burn-Out als beroepsziekte geldt, wordt steeds meer bekend over persoonlijke factoren die ook een rol  spelen. Burn-out klachten blijken vaak ervaren te worden door mensen met boeiend en interessant werk, die een hoog energie niveau kennen. Opvallend vaak zijn zij ervan overtuigd geen risico te lopen: “mijn werk is zo leuk, ik ben zo sterk en veerkrachtig, ik krijg er zo veel energie van“.

In het boek ‘Eerste Hulp bij Stress en Vermoeidheid’ biedt Frank Schaper een model en heldere uiteenzetting van de vele factoren die van invloed kunnen zijn bij het ontstaan van burn-out klachten. Een aanrader als je oplettend wilt zijn ten opzichte van je eigen signalen!

De ander en jezelf voorbij lopen

Afijn, de meeste van ons zijn er dus simpelweg niet op bedacht, dat burn-out klachten ons kunnen overkomen. Vol energie en vanuit hoge verantwoordelijkheid gaan we volop uitdagingen aan. Tot we niet in de gaten lijken te hebben dat we onszelf en anderen voorbij aan het lopen zijn.

Vorig jaar besloot ik me nader te willen verdiepen in deze burn-out klachten en de oorzaken hiervan. Ik wilde graag begrijpen hoe ik klachten bij mezelf, opdrachtgevers en partners met wie ik werk, kan voorkomen. Ik volgde verdiepingstrainingen, sprak met specialisten, en leerde werken met dieperliggende oorzaken van burn-out. Het werd me al snel duidelijk: in deze tijdsgeest lopen we allemaal de nodige risico, én met alleen regelmatig leuke dingen doen stress-reductie, voorkomen we dat niet.

Met enige gevoelens van stress is namelijk niet zo veel mis. Sterker nog: als we oplettend genoeg zijn, kunnen deze gevoelens ons veel leren en dichter bij onszelf en onze passies brengen. Het zijn echter dieperliggende oorzaken die zorgen voor aanhoudende en  terugkerende stress, die maken dat we uiteindelijk het contact met onszelf en onze passie(s) kwijt dreigen te raken.

Stil staan bij zin- en betekenisgeving

Hoe kunnen we deze klachten dan voorkomen? Op de eerste plaats hebben we te leren meer uit ons hoofd te komen en te realiseren dat wat we voelen én wie we zijn, minstens zo belangrijk zijn dan wat we denken, doen en kunnen.  Contact maken met je gevoel en wat jou betekenis geeft is belangrijk in deze uitdagende tijd. Dit klinkt voor sommigen misschien zweverig, maar hoeft het zeker niet te zijn. Er zijn leuke, fijne en waardevolle manieren waarop je dit kan doen!

Lees hier een interview met Maarten Coolen, Filosoof en Onderzoeker naar Burn-Out, in de Volkskrant waarin hij vertelt over het belang om bezig te zijn met zin- en betekenisgeving. Zijn tip om soaps te kijken, valt vast bij enkelen in de smaak! Hij pleit er echter ook voor, om vooral gezamenlijk stil te staan bij zin- en betekenisgeving.

Ook hebben organisaties een belangrijke rol te spelen. Zij mogen zich realiseren dat groeien en continu veranderen simpelweg niet kan zonder ook stil te staan bij betekenisgeving. Rouw maakt immers onderdeel uit van groei…  dus of we het nu leuk vinden of niet; afscheid nemen en betekenisgeving zijn belangrijke voorwaarden om (verder) te kunnen groeien. Een kind leert ook niet lopen zonder de pijn van het vallen én de liefde van zich getroost te weten, te ervaren. We hebben dus niet alleen stil te staan bij de vruchten van groei en verandering, maar ook bij de pijn (afscheid, betekenisgeving). Anders zal iedere nieuwe verandering met steeds iets minder energie door collega’s tegemoet getreden worden.

Werken met dieperliggende oorzaken

De dieperliggende oorzaken  burn-out klachten, zo leerde ik, liggen in diverse factoren waarbij de volgende 3 thema’s bovenal bijzondere aandacht vragen:

  • Rouw als onderdeel van groei: durven we naast de vruchten van groei en verandering ook stil te staan te staan bij de pijn?
  • Het kennen van je eigen plek (in familie, organisatie en de maatschappij) en voorkomen van plekverwarring.
  • Contact met jouw passie en vuur (talenten in het licht en uit de schaduw).

In het werken met deze thema’s speelt ervaringsgericht werken een belangrijk rol. Door te ervaren en vanuit het contact met jezelf en met de ander te leren en ervaren wat jij zelf nodig hebt. Dat sluit goed aan, want werken vanuit de ervaring is precies waar ik graag op in speel.

Wil jij meer weten over het voorkomen van burn-out klachten, bij jezelf of in jouw organisatie? Wil jij werken met bovenstaande thema’s of daar mee informatie over ontvangen? Ik maak graag een afspraak met je om te horen waar ik jou of jouw organisatie mee kan helpen.

Meer weten?

Wat leuk dat je meer wilt weten! Stuur me gerust een app’je (06-53791761), bel of neem hier contact met me op.